Articles

Ben je codependent of interdependent?

Ik was verbaasd te horen dat dit bosje Aspenbomen eigenlijk één organisme is, dat één wortelstelsel deelt. Ieder van ons is ook een onderling verbonden gemeenschap van 70 biljoen cellen. Bioloog Bruce Lipton gelooft dat we samen “één samenwerkend superorganisme” zijn. Ik vind het geweldig dat Facebook ons in staat stelt om één-op-één te verbinden over de hele planeet. Voor de film: klik hier.

De samenleving is zeer gespecialiseerd en onderling afhankelijk, zodat slechts weinigen van ons zouden weten hoe te overleven zonder stromend water, elektriciteit en een supermarkt. We zijn ook afhankelijk van onze persoonlijke relaties. Menselijke hersenen zijn pas na 18 jaar volledig ontwikkeld, en psychologische en financiële onafhankelijkheid van onze ouders duurt nog langer. Bovendien zijn we als volwassenen afhankelijk van anderen om seksuele, sociale en emotionele behoeften te vervullen, zoals vriendschap, communicatie, koestering, waardering, leren, liefde en aanraking. Hoe hechter een relatie, hoe meer we met elkaar verbonden zijn.

Het debat

Velen beweren dat, omdat we op afhankelijkheid zijn ingesteld en dat “codependency” normaal is en niet als een probleem moet worden beschouwd om te corrigeren. Zij beweren dat het niet alleen natuurlijk is, maar gezond en heilzaam om afhankelijk te zijn van een intieme relatie. Zij geven de codependency beweging de schuld van het stuklopen van huwelijken en de eenzaamheid van mensen. Ik ben het ermee eens dat we allemaal afhankelijkheidsbehoeften hebben en dat gezonde relaties aan die behoeften kunnen voldoen en ons veel voordeel kunnen opleveren.

De tegenstanders van codependency begrijpen echter niet – waarschijnlijk door gebrek aan persoonlijke ervaring – dat codependents niet de vruchten plukken van die relatievoordelen. Vaak zitten ze in ongezonde relaties, en ze verhouden zich tot anderen op ongezonde manieren met patronen van obsessie, zelfopoffering, disfunctionele communicatie, en controle, die zowel zelfvernietigend zijn als kwetsend voor anderen. Ze maken vaak misbruik van elkaar of laten zich misbruiken.

Afhankelijke paren

Afhankelijke paren zijn meestal uit balans. Vaak is er een strijd om macht en controle. Er kan sprake zijn van een onevenwichtige machtsverhouding of de ene partner heeft verantwoordelijkheden voor de andere op zich genomen. Ze zijn angstig, wrokkig en voelen zich schuldig en verantwoordelijk voor de behoeften, gevoelens en stemmingen van hun partner, en soms zelfs voor hun gedrag. Dan proberen ze elkaar onder controle te houden om zich goed te voelen en aan hun eigen behoeften te voldoen. In plaats van elkaars afgescheidenheid en individualiteit te respecteren, kunnen ze onenigheid niet tolereren en sussen ze elkaar of geven ze elkaar de schuld zonder de verantwoordelijkheid voor zichzelf te nemen. Vaak is datgene wat ze niet leuk vinden aan hun partner precies datgene wat ze niet in zichzelf kunnen accepteren. Ondanks hun pijn kunnen ze zich gevangen voelen in de relatie omdat ze bang zijn dat ze niet op eigen kracht kunnen functioneren. Sommige codependent huwelijken zijn coöperatief en niet misbruikend. Over het algemeen lopen één of beide echtgenoten op hun tenen om de ander heen. Er is geen drama, maar ook geen passie, omdat echte intimiteit wordt opgeofferd. Hun wederzijdse afhankelijkheid en onzekerheid maken intimiteit bedreigend, omdat eerlijk zijn en bekend worden het risico inhoudt van afwijzing of ontbinding van hun kwetsbare zelf.

Zoals de Aspenbomen, lijken ze aan de oppervlakte elk lichamelijk en zelfs geestelijk en emotioneel onafhankelijk, maar op een onbewust niveau zijn ze twee onzekere volwassenen die van elkaar afhankelijk zijn om een geheel uit te drukken. Bijvoorbeeld, een vrouw die moeite heeft haar woede te uiten trouwt met een boze man die dat voor haar doet. Of een man die extreem gesloten en verlegen is, trouwt met een vrouw die emotioneel open en sociaal is. Ze hebben elkaar nodig om hun menselijkheid volledig tot uitdrukking te brengen. In andere gevallen is het duidelijker dat de ene partner de andere nodig heeft voor emotionele stabiliteit, zoals in het geval van alcoholische relaties. Financiële afhankelijkheid leidt niet noodzakelijk tot codependence, wanneer de afhankelijke partner een goed gevoel van eigenwaarde heeft en emotionele steun buiten het huwelijk. Zelfs echtgenoten die capabeler en sterker lijken, kunnen even afhankelijk zijn van de relatie. Ze hebben iemand nodig om voor te zorgen om zich nodig, de moeite waard, en niet alleen te voelen, terwijl hun andere partner zich gewaardeerd voelt door te ontvangen. Succesvolle narcisten kunnen erg afhankelijk zijn. Zij hebben iemand nodig die hen aanbidt en tegen hen opkijkt.

Interdependent Couples

Wat interconnecties gezond maakt is interdependency – niet codependency. Paradoxaal genoeg vereist onderlinge afhankelijkheid twee mensen die in staat zijn tot autonomie – het vermogen om onafhankelijk te functioneren. Als paren van elkaar houden, is het normaal dat ze zich aan elkaar gehecht voelen, naar elkaar verlangen, bezorgd om elkaar zijn en van elkaar afhankelijk zijn. Hun levens zijn met elkaar verweven en ze worden door elkaar beïnvloed en hebben elkaar nodig. Ze delen echter de macht gelijkelijk en nemen verantwoordelijkheid voor hun eigen gevoelens en daden en bijdrage aan de relatie. Omdat ze zelfrespect hebben, kunnen ze hun gedachten en gevoelens zelf beheren en hoeven ze niet iemand anders te controleren om zich goed te voelen. Ze kunnen elkaars verschillen toestaan en elkaars afgescheidenheid eren. Zo zijn ze niet bang om eerlijk te zijn en kunnen ze luisteren naar de gevoelens en behoeften van hun partner zonder zich schuldig te voelen of defensief te worden. Omdat hun gevoel van eigenwaarde niet van hun partner afhangt, zijn ze niet bang voor intimiteit en vormt onafhankelijkheid geen bedreiging voor de relatie. In feite geeft de relatie hen beiden meer vrijheid. Er is wederzijds respect en steun voor elkaars persoonlijke doelen, maar beiden zijn toegewijd aan de relatie.